Mesane kanseri, idrar torbasının iç yüzeyini koruyan hücrelerin normal yapısını kaybederek kontrolsüz bir şekilde çoğalması sonucunda gelişen kötü huylu bir tümör hastalığıdır. Vücudun boşaltım sistemini doğrudan etkileyen bu hücresel bozulma, erken teşhisin ve doğru tıbbi müdahalenin hayati önem taşıdığı onkolojik sorunların başında gelir. Bireyin genel sağlığını ve yaşam kalitesini derinden etkileyebilen bu durum günümüzde modern tıbbın sunduğu yenilikçi cerrahi ve medikal yaklaşımlarla etkin bir şekilde tedavi edilebilmektedir. Hastalığın doğasını kavramak, zamanında harekete geçmek ve güncel bilimsel yöntemlerden faydalanmak, tam iyileşme sürecine ulaşmanın en temel anahtarıdır.
Mesane Kanseri Nedir ve Vücudumuzda Nasıl Bir Süreçle Gelişir?
Mesane, kaslardan oluşan, balon gibi esneyebilen ve içi boş bir organdır. Bu organın temel görevi, böbreklerin kandan süzdüğü zararlı atıkları içeren idrarı vücuttan atılana kadar güvenle biriktirmektir. Mesanenin iç yüzeyi, idrarın asidik ve aşındırıcı etkilerinden korunmayı sağlayan çok özel bir hücre tabakası ile döşenmiştir. İşte hastalık bu iç koruyucu tabakada başlar. Vücudumuza solunum, beslenme veya deri yoluyla giren kanserojen maddeler, böbrekler tarafından süzüldükten sonra idrarla birlikte mesaneye dökülür. İdrar burada saatlerce beklerken, içerdiği toksik maddeler mesanenin iç yüzeyiyle uzun süre temas halinde kalır. Yıllar boyunca devam eden bu zararlı kimyasal temas, hücresel düzeyde DNA hasarı yaratarak sağlıklı hücrelerin yapısını bozar ve kötü huylu kanser hücrelerine dönüşme sürecini başlatır. Tümör, başlangıçta mesane boşluğuna doğru karnabahar benzeri bir yapıyla büyürken, zamanla önlem alınmazsa kök salarak organın derin kas tabakalarına doğru ilerler.
Türkiye İstatistikleri Işığında Mesane Kanseri Kimlerde Daha Sık Görülür?
Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de yaygın karşılaşılan bir sağlık sorunu olan bu hastalık, cinsiyet ve yaş grupları arasında farklı dağılımlar gösterir. İstatistiksel verilere bakıldığında, hastalığın erkek popülasyonunu çok daha fazla etkilediği açıkça görülmektedir. Erkeklerde en sık teşhis edilen kanser türleri arasında ön sıralarda yer alırken, kadınlarda bu sıklık daha düşüktür. Oransal olarak erkeklerde kadınlara kıyasla üç ila dört kat daha fazla ortaya çıkar. Ancak ilginç ve önemli bir detay olarak kadınlarda hastalık teşhis edildiğinde tümörün genellikle daha ileri bir aşamada olduğu ve sürecin daha hızlı ilerlediği bilinmektedir.
Yaş, bu hastalıkta en belirleyici unsurlardan bir diğeridir. Teşhis konulan bireylerin çok büyük bir çoğunluğu 55 yaşın üzerindedir ve hastalığın ortaya çıkma yaşı ortalama olarak 70’li yaşların başlarına denk gelir. Türkiye’nin bölgesel verileri incelendiğinde, nüfus yoğunluğunun doğal bir sonucu olarak en çok vaka görülen il İstanbul’dur. Bununla birlikte Doğu Karadeniz bölgesinde, özellikle Rize ilinde nüfusa oranla dikkate değer bir vaka yoğunluğu kaydedilmiştir. Bu durum genetik faktörlerin veya o bölgeye özgü çevresel etkenlerin hastalığın ortaya çıkışında rol oynayabileceğini düşündürmektedir.
Mesane Kanseri Gelişimine Yol Açan Temel Risk Faktörleri Nelerdir?
Bu hastalığın ortaya çıkması genellikle tek bir nedene bağlı değildir; genetik şifrelerin, çevresel etkenlerin ve yaşam tarzı alışkanlıklarının bir birleşimi sonucunda gelişir. Hastalığa zemin hazırlayan temel risk unsurları aşağıdaki gibidir:
- Tütün ürünleri tüketimi
- İleri yaş durumu
- Erkek cinsiyet
- Kimyasal madde maruziyeti
- Genetik yatkınlık
- Kronik idrar yolu enfeksiyonları
- Uzun süreli mesane taşı varlığı
- Pelvik bölgeye alınmış radyoterapi
Ailesinde, özellikle anne, baba veya kardeş gibi birinci derece yakınlarında bu hastalığın öyküsü olan bireylerde risk, toplumun geneline kıyasla daha yüksektir. Ayrıca farklı bir sağlık sorunu nedeniyle geçmişte leğen kemiği bölgesine ışın tedavisi uygulanmış olması veya belirli türdeki güçlü kemoterapi ilaçlarının kullanılmış olması, yıllar sonra mesane hücrelerinde bozulmalara yol açabilmektedir. Bunların yanı sıra mesane içinde uzun yıllar boyunca kalan taşlar, sürekli tekrarlayan ve tedavi edilmeyen enfeksiyonlar veya uzun süreli idrar sondası kullanımı da mesane iç zarını sürekli tahriş ederek kanserleşme sürecini tetikleyen biyolojik faktörler arasında yer alır.
Sigara Tüketimi Mesane Kanseri Riskini Nasıl Etkiler?
Toplumda tütün ürünleri kullanımının yalnızca akciğer veya kalp hastalıklarına yol açtığına dair genel bir kanı vardır. Oysa tütün kullanımı, mesane sağlığı için de en az akciğerler kadar büyük bir tehdit oluşturur. Sigara içen bir bireyin bu hastalığa yakalanma ihtimali, hayatı boyunca hiç sigara içmemiş bir kişiye göre çok daha yüksektir.
Sürecin nasıl işlediğine bakıldığında durum daha net anlaşılır. Sigara dumanının içerisinde insan bedeni için son derece zehirli olan onlarca farklı kanserojen kimyasal bulunur. Bu duman akciğerlere çekildiğinde, içerisindeki zehirli maddeler doğrudan kan dolaşımına sızar. Vücudun ana arıtma tesisi olan böbrekler, kanı temizlerken bu kanserojen maddeleri süzerek idrara karıştırır. Konsantre hale gelmiş bu zehirli idrar, tuvalete gidilene kadar mesanede bekler. Bu bekleme süresi boyunca kimyasallar mesanenin iç yüzeyini döşeyen hücrelerle doğrudan ve kesintisiz bir temas halinde kalır. Her sigara içildiğinde tekrarlanan bu kimyasal banyo, yıllar içinde hücrelerin savunma mekanizmalarını kırar, DNA yapılarını parçalar ve nihayetinde tümör oluşumunu başlatır.
Çevresel ve Mesleki Faktörler Mesane Kanseri Oluşumunu Nasıl Tetikler?
Gündelik yaşamdaki alışkanlıkların dışında, kişilerin geçimlerini sağladıkları meslekler ve bulundukları ortamlar da hastalık riskini belirgin şekilde artırabilmektedir. Riskli kabul edilen başlıca iş kolları şunlardır:
- Boya sanayisi
- Tekstil sektörü
- Deri işleme tesisleri
- Kauçuk endüstrisi
- Matbaa ve baskı işleri
- Kimyasal üretim fabrikaları
Bu sektörlerde üretim aşamasında kullanılan bazı endüstriyel boyalar, çözücüler ve aromatik amin adı verilen kimyasallar, çalışanların vücuduna solunum yoluyla veya cilt gözeneklerinden emilerek girer. Tıpkı sigara dumanındaki maddeler gibi, bu kimyasallar da böbrekler yoluyla atılmaya çalışılırken mesane hücrelerinde kalıcı hasarlara yol açar. Gerekli iş güvenliği önlemlerinin alınmadığı, maske ve koruyucu kıyafetlerin kullanılmadığı ortamlarda uzun yıllar çalışan bireylerde hücresel bozulma riski çok daha yüksektir. Ayrıca yaşanılan bölgedeki içme sularında yüksek oranda arsenik bulunması da uzun vadede hücre yapısını tehdit eden önemli çevresel faktörler arasında sayılır.
Hastalığın Erken Dönemlerinde Mesane Kanseri Hangi Belirtileri Verir?
Hücresel düzeyde başlayan bu hastalık, belirli bir büyüklüğe ulaşana kadar tamamen sessiz kalabilir. Ancak tümör büyümeye başladığında vücut bazı net uyarı sinyalleri verir. Karşılaşılan başlıca belirtiler şunlardır:
- İdrarda kan görülmesi
- Normalden çok daha sık tuvalete gitme ihtiyacı
- İdrar yaparken hissedilen yanma
- Beklenmedik anlarda gelen ani idrar sıkışması
- İdrar akış hızında zayıflama
Bu belirtilerin birçoğu, idrar yolu enfeksiyonları, böbrek kumları veya ileri yaşlarda erkeklerde görülen iyi huylu prostat büyümesi gibi çok daha masum hastalıklarla benzerlik gösterir. Bu benzerlik, hastaların durumu ciddiye almamasına ve doktora başvurmayı ertelemesine neden olabilir. Uygulanan basit antibiyotik tedavilerine rağmen geçmeyen yanma, sızı ve sık idrara çıkma şikayetlerinin altında yatan nedenin mutlaka detaylıca araştırılması gerekir. Hastalık mesane dışına taştığında ise bu tabloya açıklanamayan kilo kaybı, iştahsızlık, bel bölgelerinde ağrı ve ayaklarda şişlik gibi vücut genelini etkileyen bulgular da eklenebilir.
İdrarda Kan Görmek Kesin Olarak Mesane Kanseri Anlamına Mı Gelir?
İdrarda kan görülmesi (hematüri), bu hastalığın en belirgin, en yaygın ve en önemli alarm bulgusudur. Vakaların çok büyük bir kısmında hastanın fark ettiği ilk anormallik budur. Kanama bazen gözle çok net görülebilecek şekilde idrarı pembe, kırmızı, pas veya çay rengine dönüştürebilir. Bazen de gözle görülemeyecek kadar az miktarda olur ve yalnızca rutin bir sağlık kontrolü sırasında yapılan mikroskobik idrar tahlillerinde ortaya çıkar.
İdrarda kan görülmesi her zaman kesin olarak kanser anlamına gelmez; enfeksiyonlar veya böbrek taşları da buna yol açabilir. Ancak mesane tümörlerine bağlı kanamaların çok karakteristik ve tehlikeli bir özelliği vardır: Genellikle hiçbir ağrı veya sızıya yol açmazlar ve aralıklı olarak ortaya çıkarlar. Hasta bir gün kanlı idrar yapar, ertesi gün idrar rengi tamamen normale dönebilir. Bu aldatıcı düzelme, “Muhtemelen üşüttüm, nasılsa geçti” düşüncesiyle doktora gitme fikrinden vazgeçilmesine neden olur. Oysa kanamanın durması, içerdeki tümörün yok olduğu anlamına gelmez. Ağrısız ve pıhtılı kanamalar, geçici bile olsa, zaman kaybedilmeden incelenmesi gereken çok ciddi bir sağlık sinyalidir.
Günümüz Tıbbında Mesane Kanseri Teşhisi Hangi Yöntemlerle Konulur?
Hastalar belirtilerle başvurduğunda, tanı süreci oldukça sistemli ve basamaklı bir şekilde ilerler. İlk adım her zaman hastanın detaylı öyküsünün alınması ve fiziksel muayenenin yapılmasıdır. Ardından modern tıbbın sunduğu teşhis araçları devreye girer. Kullanılan temel tanı yöntemleri şunlardır:
- Detaylı idrar analizi
- İdrar sitolojisi
- Ultrasonografi
- Bilgisayarlı tomografi
- Manyetik rezonans görüntüleme
İdrar analizi ile kan hücrelerinin varlığı kesinleştirilirken, idrar sitolojisi adı verilen test ile mesaneden koparak idrara dökülen hücreler mikroskop altında incelenir ve içlerinde kötü huylu olanların bulunup bulunmadığına bakılır. Görüntüleme aşamasında ise, radyasyon içermeyen ve hızlı sonuç veren ultrasonografi genellikle ilk tercih edilen tarama yöntemidir. Böbreklerin ve mesanenin iç yapısı hakkında genel bir bilgi verir. Ancak idrar yollarının tamamını üç boyutlu olarak incelemek, tümörün mesane duvarındaki tam konumunu ve derinliğini saptamak için genellikle bilgisayarlı tomografi veya MR gibi ileri düzey teknolojik cihazlardan faydalanılır.
Altın Standart Kabul Edilen Sistoskopi İşlemi Mesane Kanseri İçin Nasıl Uygulanır?
Görüntüleme yöntemleri ne kadar gelişmiş olursa olsun, kesin teşhisin konulabilmesi için mesanenin içinin çıplak gözle doğrudan incelenmesi ve şüpheli bölgelerden doku örneği alınması şarttır. Bu amaçla yapılan işleme sistoskopi adı verilir ve bu işlem tanı sürecinin en güvenilir, altın standart yöntemidir.
Günümüzde bu işlem ucunda yüksek çözünürlüklü minik bir kamera ve güçlü bir ışık kaynağı bulunan, son derece ince ve esnek aletlerle yapılmaktadır. İşlem öncesinde idrar kanalına uyuşturucu bir jel sıkılarak lokal anestezi sağlanır, böylece hasta acı veya ağrı hissetmez. İdrar kanalından nazikçe girilerek mesanenin içine ulaşılır ve organın tüm iç yüzeyi ekranda büyütülerek incelenir. Gerekli durumlarda, normal beyaz ışık altında fark edilmesi zor olan çok küçük tümörleri yakalayabilmek için mavi ışık teknolojisi gibi ileri görüntüleme sistemleri de kullanılır. İşlem öncesi mesaneye verilen özel bir sıvı sayesinde, kanserli hücreler mavi ışık altında parlak bir renk alarak kendini hemen belli eder. Şüpheli görülen alanlardan alınan milimetrik parçalar, kesin tanı için patoloji laboratuvarına gönderilir.
Hücresel Yapısına ve Yayılımına Göre Mesane Kanseri Hangi Evrelerden Oluşur?
Patoloji laboratuvarında incelenen dokular, hastalığın hem hücre tipini hem de ne kadar derine ilerlediğini ortaya çıkarır. Hücrelerin yapısına ve organ duvarındaki konumuna göre hastalık belirli aşamalara ayrılır. Hastalığın temel evreleme basamakları şunlardır:
- Yüzeyel mukoza tutulumu (Ta)
- Karsinoma in situ (Düz yüzeyel tümör)
- Bağ dokusuna ilerleme (T1)
- Kas tabakasına yayılım (T2)
- Mesane dışı yağ dokusuna geçiş (T3)
- Çevre organlara ve uzak bölgelere sıçrama (T4)
Hastaların büyük çoğunluğunda teşhis, tümör henüz mesanenin iç yüzeyinde veya hemen altındaki bağ dokusunda iken konulur. Bu aşamadaki hastalıklar yüzeysel kabul edilir. Ancak tümör, organın yapısını oluşturan asıl kas tabakasına ulaştığında durum tamamen değişir. Kas tabakasına inen bir hastalık, kan ve lenf damarları yoluyla vücudun diğer bölgelerine yayılma riski taşıdığı için artık sadece o organı değil tüm vücudu ilgilendiren sistemik bir risk haline gelmiştir.
Kas Tabakasına İlerlememiş Yüzeyel Mesane Kanseri Nasıl Tedavi Edilir?
Hastalık teşhis edildiğinde henüz kas tabakasına ulaşmamış durumdaysa, öncelikli hedef hastanın kendi mesanesini yerinde koruyarak tümörü tamamen temizlemektir. Bu gruptaki hastalar için standart tedavi yöntemi, tıp dilinde TUR-BT olarak adlandırılan kapalı ameliyat tekniğidir.
Bu cerrahi işlem sırasında vücudun dışından herhangi bir kesi yapılmaz. İdrar kanalından özel bir aletle mesane içine girilir. Ucunda elektrik akımı taşıyan yarım ay şeklinde ince bir tel bulunan bu cihaz yardımıyla, tümörlü doku altındaki sağlıklı kas tabakası görünene kadar milimetre milimetre kazınarak temizlenir. Güncel yaklaşımlarda, tümörü parça parça kazımak yerine, tıpkı bir ağacı köküyle topraktan çıkarır gibi etrafındaki bir miktar sağlam dokuyla birlikte tek parça halinde çıkarma işlemi (En-blok rezeksiyon) de sıklıkla uygulanmaktadır. Bu yöntem tümör parçalarının mesane içinde dağılıp başka yerlere tutunmasını engelleme açısından oldukça güvenlidir. Alınan dokular derinlik tayini için patolojiye gönderilir. Gerekli durumlarda, ilk ameliyattan birkaç hafta sonra kalan mikroskobik hücreleri temizlemek amacıyla aynı kapalı işlem tekrarlanabilir.
Yüzeyel Mesane Kanseri İçin Mesane İçine Hangi İlaç Tedavileri Uygulanır?
Kapalı ameliyatla tümör tamamen temizlenmiş olsa bile, bu hastalığın en belirgin karakteristik özelliği zaman içinde mesanenin farklı yerlerinde yeniden ortaya çıkma (nüks etme) eğilimidir. Bu tekrarlama riskini en aza indirmek için, cerrahi işlemden sonra belirli programlar dahilinde mesane içine doğrudan ilaç tedavileri uygulanır. Kullanılan temel ajanlar şunlardır:
- Koruyucu kemoterapi ilaçları
- BCG immünoterapi aşısı
Düşük riskli durumlarda, ameliyattan hemen sonra idrar sondası aracılığıyla mesane içine tek doz sıvı kemoterapi ilacı verilir ve birkaç saat mesanede bekletilmesi sağlanır. Hastalığın tekrarlama veya daha derine ilerleme riskinin yüksek olduğu durumlarda ise dünyadaki en etkili tedavilerden biri olan BCG aşısı devreye girer. Bildiğimiz verem aşısının zayıflatılmış bir formu olan bu sıvı, belirli haftalık periyotlarla mesane içine verilir. Amaç vücudun kendi bağışıklık sistemini mesane içinde yapay bir enfeksiyon varmış gibi kandırarak uyandırmaktır. Uyarılan savunma hücreleri mesaneye akın eder ve buradaki mikrobik unsurlarla savaşırken, gözden kaçan mikroskobik kanser hücrelerini de bulup yok ederler.
Kas Tabakasına İlerleyen Mesane Kanseri Tedavisinde Hangi Cerrahi Yöntemler Kullanılır?
Tümör mesanenin yüzeyini aşıp derin kas tabakalarına ulaştığında, kapalı kazıma işlemleri artık tedavi edici özelliğini yitirir. Hastalık organın sınırlarını zorlamaya başladığı için çok daha kapsamlı ve radikal kararlar alınması zorunlu hale gelir. Bu aşamadaki altın standart yaklaşım kanserli mesanenin vücuttan tamamen çıkarılmasıdır.
Ameliyat öncesinde genellikle hastaya belirli bir süre sistemik kemoterapi verilerek tümörün küçültülmesi ve kanda dolaşan olası hücrelerin temizlenmesi hedeflenir. Ardından radikal cerrahi aşamasına geçilir. Bu işlemde sadece idrar torbası değil çevresindeki yağ dokuları, bölgesel lenf bezleri ve komşu organların bir kısmı (erkeklerde prostat, kadınlarda rahim ve yumurtalıklar gibi) bütün olarak temizlenir. Günümüzde bu zorlu ameliyatlar, açık cerrahi yerine genellikle robotik cerrahi sistemleri kullanılarak yapılmaktadır. Karın bölgesine açılan küçük deliklerden içeri gönderilen robotik kollar, cerraha üç boyutlu, yüksek büyütmeli ve titremesiz bir görüş açısı sunar. Bu sayede hem kanserli dokular milimetrik bir hassasiyetle temizlenir hem de kanama çok az olduğu için hastanın normal hayata dönüş süresi oldukça kısalır.
Ameliyatla Mesane Alındığında Mesane Kanseri Hastalarının İdrar Çıkışı Nasıl Sağlanır?
Hastalık nedeniyle mesanesi alınan kişilerin idrarlarını vücutlarından atabilmeleri için cerrahi olarak yeni bir boşaltım sistemi kurulması gerekir. Uzmanlar ameliyat sırasında, hastanın kendi bağırsaklarından bir bölümü kullanarak yeni idrar yolları oluştururlar. Bu amaçla uygulanan yöntemler şunlardır:
- Karın duvarına bağlanan stoma torbası
- Bağırsaktan yapılan yapay mesane
- Karın içine yerleştirilen gizli rezervuar kese
En yaygın uygulanan yöntemde böbreklerden gelen kanallar ince bağırsağın kısa bir parçasına bağlanır ve bu bağırsağın diğer ucu karın cildinden dışarı ağızlaştırılır. İdrar, karın yüzeyine yapıştırılan özel bir torbada toplanır ve hasta bu torbayı belirli aralıklarla boşaltır. Diğer bir yöntem ise hastanın yaşam kalitesini daha yüksek tutan yapay mesane yöntemidir. Bağırsaktan daha uzun bir parça alınarak küre şeklinde yeni bir kese oluşturulur. Böbrek kanalları bu keseye, kesenin alt ucu ise hastanın doğal idrar yoluna bağlanır. Böylece kişi dışarıdan herhangi bir torba taşımadan, normal yollarla tuvalete giderek idrarını yapmaya devam edebilir. Hangi yöntemin seçileceği, hastalığın yaygınlığına ve hastanın genel sağlık durumuna göre belirlenir.
Vücuda Yayılan İleri Evre Mesane Kanseri İçin Hangi Modern Tedaviler Vardır?
Kanser hücreleri mesanenin dışına çıkarak akciğer, karaciğer veya kemik gibi uzak organlara ulaşmışsa, tedavi stratejisi bölgesel cerrahilerden ziyade tüm vücudu dolaşan sistemik tedavilere kayar. Uzun yıllar boyunca bu evredeki tek silah kemoterapi ilaçları olmuştur. Ancak son yıllarda tıp dünyasında yaşanan devrim niteliğindeki gelişmeler sayesinde çok daha akıllı ve hedefe yönelik tedavi seçenekleri ortaya çıkmıştır. Kullanılan modern tedaviler şunlardır:
- Bağışıklık sistemini güçlendiren immünoterapiler
- Kanserin genetiğini hedef alan akıllı ilaçlar
- Yeni nesil kombinasyon kemoterapileri
Kanser hücreleri, normalde onları yok etmesi gereken bağışıklık sistemi hücrelerinden saklanabilmek için yüzeylerinde koruyucu kalkan niteliğinde proteinler üretirler. İmmünoterapi ilaçları, kanserin bu gizlenme kalkanını kırarak, vücudun kendi savunma hücrelerinin tümörü tanımasını ve ona saldırmasını sağlar. Ayrıca tümör dokusu genetik olarak incelendiğinde belirli mutasyonlar saptanırsa, doğrudan o hücreleri bulup içten yok eden akıllı ilaçlar da kullanılarak hastaların yaşam süresi ve kalitesi belirgin ölçüde artırılmaktadır.
Başarılı Bir Tedavi Sonrası Mesane Kanseri Takip Süreci Nasıl Olmalıdır?
Tedavi süreci başarıyla tamamlanmış ve hastalık vücuttan temizlenmiş olsa dahi, bu durum tıbbi takibin bırakılacağı anlamına gelmez. Mesane kanseri, doğası gereği yıllar sonra bile geri dönebilme potansiyeline sahip bir hastalıktır. Bu nedenle kalıcı başarının sırrı düzenli ve disiplinli bir takip programında gizlidir. Takip sürecinde uygulanan adımlar şunlardır:
- Belirli periyotlarla yapılan kontrol sistoskopileri
- Akciğer ve karın bölgesini tarayan tomografiler
- Böbrek fonksiyonlarını ölçen kan tahlilleri
- Düzenli idrar testleri
Kendi organı korunarak kapalı ameliyat geçirmiş kişilerde, iyileşmeden sonraki ilk yıllarda genellikle her üç ayda bir kamerayla mesane içine girilerek kontrol yapılır. Zamanla bu aralıklar altı aya, ardından yılda bire kadar esnetilir. Mesanesi tamamen alınmış hastalarda ise hastalığın başka organlarda nüks etme ihtimaline karşı düzenli olarak radyolojik taramalar ve kan testleri planlanır. Bu disiplinli kontroller sayesinde, olası bir hücresel hareketlilik henüz başlangıç aşamasındayken yakalanarak anında müdahale edilebilir.
Mesane Kanseri Nüksünü Önlemek İçin Yaşam Tarzında Hangi Değişiklikler Yapılmalıdır?
Tıbbi tedaviler ve cerrahi müdahaleler işin klinik boyutunu oluştururken, hastanın kendi bedenine nasıl davrandığı da hastalığın tekrar etmemesinde kritik bir rol oynar. Hem tedavi sürecini desteklemek hem de gelecekteki riskleri en aza indirmek için günlük yaşantıda uygulanması gereken temel kurallar şunlardır:
- Tütün ürünlerini tamamen ve kalıcı olarak bırakmak
- Günlük su tüketimini artırmak
- Kimyasal maruziyetten kaçınmak
- İdrarı uzun süre tutma alışkanlığından vazgeçmek
- Antioksidan açısından zengin beslenmek
Özellikle sigaranın bırakılması tartışmaya kapalı, mutlak bir gerekliliktir. Tedavi olmuş bir bedene sigara dumanı almaya devam etmek, uyuyan hücreleri tekrar uyandırmak anlamına gelir. Gün içinde bol su içmek, idrarı seyrelterek mesaneyi doğal bir şekilde yıkar ve toksinlerin içeride yoğunlaşarak hücrelere zarar vermesini engeller.